Мазмұны

Кеш керемет өтті: сүйікті музыкалық топтың концерті, жеңіс әкелген гол немесе таңға дейін караоке айтылған үйлену тойы. Ал келесі күні дауысыңыз қарлығып, сыбырлап қана сөйлейсіз немесе мүлде дыбыс шығара алмай қаласыз. Қатты айқайлаудан дауыстың қарлығуы – ерекше әсерге толы сәттердің жиі кездесетін салдары. Көп жағдайда дауыс байламдарына тынығуға мүмкіндік берсеңіз, дауыс өздігінен қалпына келеді.

Дауыстың қарлығуымен қатар жұтынғанда ауырсыну және дене қызуының көтерілуі байқалса, жағдай күрделене түседі. Бұл ларингит сияқты қабыну ауруының белгілері болуы мүмкін, сондықтан мұндайда тек сөйлемей жүру жеткіліксіз. Емдеу тәсілін дәрігер анықтайды. Егер өсімдік негізіндегі дәрілік препараттар қарастырылса, Тонзилгон® препараты туралы ақпаратпен танысуға болады. Оны қолдану көрсетілімдерінің қатарында тонзиллит пен фарингиттен бөлек, ларингит те бар. Ал егер шулы кештен кейін дауыс жай ғана қарлығып, дене қызуы көтерілмесе және тамақ ауырмаса, ең алдымен дауысқа тынығу қажет.

Айқайлаған кезде дауыс байламдарына не болады?

Қалыпты сөйлеу кезінде дауыс қатпарлары секундына жүздеген рет түйіседі. Ал айқайлаған кезде оларға түсетін жүктеме күрт артады. Шырышты қабық ісініп, дауыс қатпарлары толық түйіспей қалады. Соның салдарынан дауыс қарлығып, кейде мүлде шықпай қалады.

Концертте немесе стадионда мұндай жүктеме бірнеше сағатқа созылады. Музыканың қатты дыбысын немесе жанкүйерлердің айқайын басып сөйлеуге тура келеді. Оның үстіне, адам көбіне үзіліс жасамайды әрі жеткілікті су ішпейді. Ал клубтағы темекі түтіні тамақтың шырышты қабығын қосымша тітіркендіреді. Сондықтан кешке қалыпты шыққан дауыс таңертең қарлығып қалуы мүмкін.

Алғашқы екі тәулік: дауысқа тынығу беру

Созылып қалған бұлшықет сияқты, дауыс байламдары да тынығуды қажет етеді. Алғашқы 48 сағатта оларға түсетін жүктеме неғұрлым аз болса, ісіну соғұрлым тез қайтады. Ол үшін мына қарапайым ережелерді ұстанған жөн:

мүмкіндігінше аз сөйлеңіз, ал маңызды хабарламаларды мессенджер арқылы жазыңыз;
күні бойы жылы су мен қою емес шай ішіңіз;
бөлмедегі ауа ылғалдылығын 40–60% деңгейінде ұстаңыз;
мұрын арқылы тыныс алыңыз – осылайша ауа тыныс жолдарына жеткенше жылынып, ылғалданады.

Әдетте осы тәртіпті сақтаған жағдайда дауыс бір апта ішінде қалпына келеді. Егер ертең жұмыс барысында сөйлеу қажет болса, микрофон немесе гарнитура пайдаланыңыз. Әңгімелер арасында үзіліс жасап, жаныңызда әрдайым су құйылған бөтелке ұстаңыз.

Дәрігерге қашан қаралу керек?

Егер дауыстың қарлығуы екі аптадан ұзақ уақыт бойы басылмаса, оториноларингологқа қаралған жөн. Тыныс алу қиындаса, шұғыл медициналық көмек қажет. Сондай-ақ айқайлаған кезде кенеттен қатты ауырсыну пайда болып, дауыс бірден жоғалса, жұтыну қиындаса немесе қақырықта қан байқалса, дереу дәрігерге жүгіну керек.

Кәсібі дауысқа байланысты адамдар мұндай жағдайдың өздігінен өтуін күтіп жүрмегені дұрыс. Мұғалімдерге, жүргізушілерге және менеджерлерге дәрігер дауыс байламдарының жағдайын бағалап, оларға қашан қауіпсіз түрде қайта жүктеме түсіруге болатынын түсіндіреді.

Дауыстың қалпына келуіне не кедергі келтіреді?

Жиі жіберілетін қателіктердің бірі – қайта-қайта жөтелу және тамақ қырнау. Мұндай әрбір әрекет ісінген дауыс қатпарларын қайта зақымдайды. Сыбырлап сөйлеу де көмектеспейді. Көпшілік оны дауыс байламдарына жеңіл түсетін тәсіл деп есептейді. Алайда сыбырлаған кезде дауыс аппараты қалыпты сөйлеу кезіндегіден кем күш жұмсамайды, кейде тіпті көбірек күш түседі. Сондықтан қажет болған жағдайда бәсең, бірақ қалыпты дауыспен сөйлеген немесе мүлде сөйлемеген дұрыс.

Алкоголь мен темекі шырышты қабықты құрғатып, ісінудің ұзақ сақталуына ықпал етеді. Ал ащы және қышқыл тағамдар тамақты тітіркендіреді. Тағы бір қателік – дауыстың қалпына келген-келмегенін қайта-қайта «тексеру». Екінші күні ән айту немесе қатты дауыстап сөйлесу алғашқы тәуліктегі тынығудың нәтижесін жоққа шығаруы мүмкін. Сондықтан жағдайыңыз жақсарғандай көрінсе де, дауыс байламдарының толық қалпына келуіне жеткілікті уақыт беріңіз.

Бұл пост қаншалықты пайдалы болды?

Бағалау үшін жұлдызшаны басыңыз!