
«Жай ғана аздап жөтеліп жүрмін ғой»: бөлек тұрсаңыз, қарт ата-анаңызға көмек қажет екенін қалай түсінуге болады?
Мазмұны
Кешке анаңызға қоңырау шаласыз. Ол бәрі жақсы екенін сергек дауыспен айтады, бірақ сөз арасында жөтеліп қояды. Ал сіз басқа ауданда немесе қалада тұрасыз, жұмысыңыз, өз балаларыңыз бар.
Егде жастағы адамдар жақындарын алаңдатпау үшін ауру белгілерін жиі жеңілдетіп айтып, «өткен жолғыдай» үйреншікті дәрілермен емделеді. Тіпті өсімдік негізіндегі жөтел шәрбатын да созылмалы ауруларды ескере отырып таңдаған жөн. Мысалы, Бронхипрет шәрбатының құрамы мен қолдануға қатысты шектеулерін https://www.bronchipret.kz/bronchipret-syrop сайтынан қарап, дәрігерге көрсетуге болады.

Неліктен 70 жаста суық тию 30 жастағыдай өтпейді?
Жас ұлғайған сайын жөтел рефлексі әлсірейді, ал тыныс жолдары эпителийінің кірпікшелері қақырықты бұрынғыдай тиімді шығара алмайды. Қабыну дене қызуы қатты көтерілмей-ақ өтуі мүмкін, сондықтан оны дер кезінде байқамай қалу оңай.
Жүрек пен өкпенің созылмалы аурулары бар егде жастағы адамдарда тыныс жолдарының инфекциялары ауырлау өтіп, пневмонияны қоса алғанда, түрлі асқынуларға жиі әкеледі.
Жастың тағы бір ерекшелігі — егде адамдар шөлдегенін бұрынғыдай жақсы сезбейді, ал суық тиген кезде сұйықтықты одан да аз ішеді. Соның салдарынан қақырық қоюланып, оны жөтеліп шығару қиындай түседі.
Бейнеқоңырау кезінде қоятын бес сұрақ
Ата-анаңыздан камераны қосуды сұрап, «Қалайсың, бәрі жақсы ма?» деген жалпылама сұрақтың орнына нақты сұрақтар қойыңыз:
- Жөтел қанша күннен бері жалғасып жатыр? Күшейіп бара жатқан жоқ па?
- Қақырық бар ма? Бар болса, түсі қандай?
- Үй ішінде жүргенде ентігу пайда бола ма?
- Ұйқың, тәбетің қалай? Сұйықтықты жеткілікті ішіп жүрсің бе?
- Қазір қандай дәрілер қабылдап жүрсің? Дәрігердің рецептісінсіз сатып алған дәрілерің бар ма?
Мұндай әңгімені күнделікті әдетке айналдырған дұрыс: күн сайын бір уақытта қысқаша хабарласып тұрыңыз. Ал терапевт дәрігердің телефон нөмірі ата-анаңыздың үйінде көзге көрінетін жерде тұрғаны жөн.
Ата-анаңыздың дәрі қобдишасын тексеріңіз
Егде жастағы адамдар әдетте бірнеше дәріні қатар қабылдайды. Сондықтан кез келген жаңа дәріні қолданар алдында терапевтпен кеңескен дұрыс. Жөтелге қарсы шәрбат таңдағанда, қант диабеті болса, құрамындағы қантқа, ал бауыр аурулары болса, спирттің бар-жоғына назар аударыңыз.
Мысалы, Бронхипрет шәрбатының нұсқаулығында оның құрамында мальтит тәттілендіргіші мен аз мөлшерде спирт бар екені көрсетілген. Сондай-ақ қант диабеті бар адамдар үшін әр дозадағы нан бірліктерінің мөлшері берілген.
Ата-анаңыздан дәрі қобдишасындағы барлық дәрі қаптамаларын суретке түсіріп, сізге жіберуін сұраңыз. Осылайша дәрілердің толық тізімін дәрігерге көрсету және жарамдылық мерзімі өтіп кеткен препараттарды анықтау оңайырақ болады. Сонымен қатар терапевтпен тұмауға қарсы екпе және пневмококк инфекциясына қарсы вакцина алу қажеттілігін талқылаңыз.
Қай кезде күтпей, дәрігерге хабарласу керек?
Жедел жәрдем шақырыңыз
Тыныштық күйінде ентігу, еріннің көгеруі, кеуденің қатты ауыруы, көп мөлшерде қан қақыру, сананың шатасуы немесе әдеттен тыс ұйқышылдық — таң атқанша күтуге болмайтын қауіпті белгілер.
Егер ата-анаңыз жалғыз тұрса, жедел жәрдем бригадасы келгенше көршілерінің бірінен қасында болуын сұраңыз. Көршілер мен жақын туыстардың телефон нөмірлерін алдын ала сақтап қойған дұрыс. Өйткені шұғыл жағдайда оларды іздеуге уақыт болмайды.
Сол күні дәрігерге көрсетіңіз
Дене қызуының 38 °C-тан жоғары көтерілуі, қақырықта қан жолақтарының пайда болуы немесе тыныс алғанда ауырсыну сезілуі — дәрігерге шұғыл хабарласуға негіз болатын белгілер.
Егер ата-анаңыз емханаға барғысы келмесе, дәрігерді үйге шақыруды ұсыныңыз немесе телефон арқылы кеңес алу мүмкіндігін анықтаңыз.
Есіңізде болсын: кейде «бәрі жақсы» деген сөздің астарында «сені мазалауға қорқамын» деген ой жатуы мүмкін.
